GANGRA KOKENYA Doğa Tarihi Müzesi
8.7 milyon yıl öncesinin kadim canavarları Çankırı'nın kalbinde sizi bekliyor.
🦕 Anadoluvius turkae · 🐘 Dev Hortumlu Memeliler · 🦁 Kılıç Dişli Kaplanlar
📊 Rakamlarla Gangra Kokenya
Geç Miyosen Dönemi — Dünya henüz genç ve vahşiydi! 🌋
Toprak altındaki gizli hazine! Her biri milyonlarca yıllık 💎
Dev canavarlardan minik kemirgelere! 43 farklı hayvan 🦕
Dünyayı Değiştiren Keşifler
Bu kadim canavarlarla tanışmaya hazır mısın? 🔍
Anadoluvius turkae
Anadoluvius turkae
Çorakyerler kazısının en önemli buluntusu ve hominin evriminin tarihini değiştiren keşif. 2023 yılında Nature Communications Biology dergisinde yayımlanan çalışma ile dünya bilim literatürüne kazandırılmıştır. Bu yeni cins, Akdeniz fosil homininlerinin çok çeşitli olduğunu ve erken homininlerin bilinen ilk temsilcilerinden biri olduğunu göstermektedir. Minimum dört bireye ait diş ve çene parçalarıyla birlikte, kafanın bir bölümünün de bulunduğu hemen hemen bütüne yakın bir yüz de ele geçmiştir. 2011 yılında bulunan yüz buluntusu ile 2015'teki kesici dişin 112 özelliğinin detaylı istatistiksel analizi sonucunda yeni cin olarak tanımlanmıştır. Dişi bir goril büyüklüğünde (75-80 kg) olan bu primat, kuraklaşmaya başlayan ortamda zamanının çoğunluğunu açık alanda yerde geçirdiği düşünülmektedir. Güçlü çenesi ve büyük, kalın mineli dişleri ile diş köklerinin özellikleri açık alan beslenmesini yansıtan sert gıda maddelerini içeren bir beslenmeyi akla getirmektedir. Homininlerin muhtemelen Anadolu, Batı ve Orta Avrupa'da beş milyon yıllık bir süreçte evrimleşip doğu Akdeniz'e yayılarak çeşitlendikten sonra Afrika'ya dağıldığını gösteren güçlü kanıtlar sunmaktadır. Anadoluvius ile birlikte Yunanistan'daki Ouranopithecus ve Bulgaristan'daki Graecopithecus, insanlara en yakın olan fosil grubunu oluşturmaktadır.
Hystrix kayae
Hystrix kayae sp. nov.
Anadolu'nun Geç Miyosen dönemine ait, yeni keşfedilen dev oklu kirpisi. İki bireyine ait maksillar dişlerin bulunduğu bir çene parçası ile üzerinde dişleri bulunan bir damak ele geçmiştir. Hystrix aryanensis'ten daha büyük olan bu tür, yüksek taç yapılı üst yanak dişleri ile dikkat çekmektedir. H. kayae'nin diş morfolojisi açısından Hystrix aryanensis, H. primigenia, H. depereti ve H. parvae'den çok farklı özelliklere sahip olması nedeniyle yeni tür olarak tanımlanmıştır. U-şeklindeki koanaları ile H. primigenia'dan ayrılmaktadır. Çorakyerler lokalitesi, H. aryanensis ve H. primigenia bulunduran alanlardan daha eski olabilirken, Hystrix parvae lokaliteleriyle zamansal olarak uyumludur. 2023 yılında Integrative Zoology dergisinde yayımlanmıştır.
Qurliqnoria chorakensis
Qurliqnoria chorakensis
Bölgeye özgü, steplerin kadim bovid türü. Cinsi daha önceden Çin'de tanımlanmış Qurliqnoria cinsine dahil edilmiş, tür adı ise "Çorakyerler"den esinlenerek verilmiştir. Cinsin diğer türlerinden farklı özellikler gösterdiği için yeni tür olarak değerlendirilmiştir. Sinap Tepe (Türkiye) ve Platania'dan (Yunanistan) Qurliqnoria'nın muhtemel varlığı ve cinsin Vallesiyen sonlarında batıya doğru yayılım gösterdiği anlaşılmaktadır. 2020 yılında Palaeoworld dergisinde yayımlanmıştır.
Gangraia anatolica
Gangraia anatolica
Hem cins hem de tür olarak yeni olan bu nesli tükenmiş canlı, sadece Çorakyerler'de yaşamıştır. Cins ismi Çankırı'nın antik adı Gangrea'dan, tür adı ise Anadolu'dan gelmektedir. Paleontolojik anlamda yeni cins olarak tanımlanması ve kabul görmesi oldukça zor olmasına rağmen Gangrea cins ismi kabul görmüştür. Lokalitede 5 farklı kafatası ile temsil edilmektedir. Detaylı morfolojik özellikleri herhangi bir bovid grubuna doğrudan dahil edilemeyeceğini göstermektedir. Mevcut morfolojik veriler Gangraia'nın daha çok Alcelaphini-Caprini-Hippotragini (ACH) kladının kökenine yakın bir dalda olduğunu göstermektedir. Alcelaphine ve caprine benzeri kafatası ve boynuz özelliklerinin karışımını gösteren bir morfolojiye sahiptir. 2021 yılında Fossil Record dergisinde yayımlanmıştır.
Türkiye'nin İlk
Açık Hava Fosil Parkı
Çocuklara ilham veren bir öğrenme alanı. Bilimi halka ulaştıran bir köprü. 8 milyon yıl öncesinin dünyasına adım atmaya hazır mısın? 🌍
Projeyi İncele →